Жаңа жылдық мерекелер кезінде көптеген отбасылар балаларымен бірге шағын саяхатқа шығуға тырысады. Алайда ата-аналар жолда баланың суық тиіп қалуынан жиі алаңдайды. Ондай жағдайда бүкіл отбасы серуендеу, кафе мен ойын-сауықтың орнына қонақүйде қалуға мәжбүр болады. Мұндай жағымсыз күтпеген жағдайлар ешкімге қажет емес.
Бұл мақалада баланы сапарға қалай дұрыс дайындау керектігін, қандай сақтық шараларын сақтау қажет екенін және жаңа жерде неге назар аудару керек екенін қарастырамыз. Сонымен қатар суық тию орын алған жағдайда қол астында болғаны жөн құралдар туралы да айтып береміз.
Балалар неге саяхат кезінде жиі ауырады?
Балалардың иммундық жүйесі толықтай шамамен 15 жасқа қарай қалыптасады, сондықтан ол вирустар мен инфекцияларға ересектердің иммунитетіндей тиімді қарсы тұра алмайды [1].
Сол себепті климаттың, тамақтану тәртібінің немесе күн тәртібінің өзгеруі баланың ағзасының қорғаныс қабілетін әлсіретіп, инфекциялық аурулардың дамуына ықпал етуі мүмкін [2].
Саяхат кезінде адамдар көп жиналатын орындар жиі кездеседі: әуежайлар, қонақүйлер және вокзалдар. Сонымен қатар балалар ойын бөлмелерінде және алаңдарда құрдастарымен ойнағанды жақсы көреді. Мұндай жағдайда вирустар мен бактериялар өте жылдам таралады, тіпті науқас адамның жанында болудың өзі жұқтыру қаупін арттыруы мүмкін [3].
Қысқы демалыс кезінде, жолда немесе таза ауада ойнау барысында балалар тоңып қалуы мүмкін, бұл да олардың ағзасының қорғаныс қабілетіне әсер етуі ықтимал [4].
Сапарға қалай дайындалу керек?
Қысқы саяхат алдында барлық ұсақ-түйекті мұқият ойластыру маңызды. Баланың ауа райына сай киінгеніне көз жеткізіңіз: жылы күрте, бас киім, қолғап және ыңғайлы аяқ киім оның жылы әрі жайлы жүруіне көмектеседі.
Сонымен бірге баланы шамадан тыс жылы киіндіру де дұрыс емес, өйткені ол терлеп, әсіресе ғимарат ішінде қызып кетуі мүмкін.
Дүкенге, кафеге немесе ойын алаңдарына баруды адамдар аз болатын уақытқа, мысалы таңертеңге жоспарлауға тырысыңыз. Ал егер көпшілік арасында болудан қашу мүмкін болмаса, бетперде қолдануға болады [5].
Балалар әртүрлі заттарға жиі қол тигізетіндіктен, өзіңізбен бірге жеке гигиена құралдарын алыңыз: дымқыл майлықтар мен антисептиктер. Олар қолдың тазалығын сақтауға және бактериялар мен вирустардың таралу қаупін азайтуға көмектеседі [6].
Егер алыс жолға шықсаңыз, саяхат сақтандыруын ұмытпаңыз. Ол отбасы мүшелерінің бірі ауырып қалған жағдайда қосымша қорғаныс пен жайлылықты қамтамасыз етеді.
Қандай белгілерге ерекше назар аудару керек?
Егер бала кенеттен жөтеле бастаса, мазасызданса, тез шаршайтын болса немесе тәбеті төмендесе, мұны елемеуге болмайды. Мұндай белгілер аурудың алғашқы көріністері болуы мүмкін [7].
Ең маңыздысы — бұл өзгерістерді дер кезінде байқап, маманнан көмек сұрау.
Егер балада бөртпе, тыныс алудың қиындауы, жүрек айнуы немесе іш өту байқалса, ерекше қырағылық таныту қажет. Мұндай белгілер дәрігердің назарын талап етеді [8].
Ал сапар кезінде күтпеген жағдайларға дайын болу үшін мамандар сорбенттерді, аллергияға қарсы препараттарды және су-тұз теңгерімін қалпына келтіруге арналған құралдарды өзіңізбен бірге алып жүруге кеңес беруі мүмкін.
Балалардағы белгілер өте жылдам дамуы мүмкін, тіпті олар ойнап жүріп, өзін толықтай сау сезінген кезде де [9]. Сондықтан болмашы өзгерістердің өзіне назар аудару маңызды.
Егер баланың қызуы көтерілсе не істеу керек?
Егер балада суық тию белгілері пайда болып, дене қызуы көтерілсе (әсіресе 38,5°C-тан жоғары болса) және басы ауырса, өзін-өзі емдеумен айналыспай, мүмкіндігінше тезірек маманға жүгінген жөн [10].
Маман сырқаттың нақты себебін анықтап, тиісті емді ұсына алады. Мысалы, балалардың қызуын түсіру үшін дәрігерлер көбінесе құрамында ибупрофен бар препараттарды ұсынады.
Ибупрофен — стероидты емес қабынуға қарсы препарат (ҚҚСП). Ол ағзадағы простагландиндердің түзілуін төмендетеді. Простагландиндер қабынудың дамуына және дене қызуының көтерілуіне ықпал ететін заттар болып табылады. Соның нәтижесінде ауырсыну да азаяды [12].
Құрамында ибупрофені бар препараттар тіпті үш айлық сәбилерге де қолданылуы мүмкін [13].
Ибупрофеннің суық тию симптомдарына әсері жақсы зерттелген, әрі бұл зат балалардағы дене қызуын төмендетуге арналған бірінші таңдау құралдарының бірі ретінде клиникалық ұсынымдарға енгізілген [14].
Ибупрофеннің әсері әдетте қабылдағаннан кейін бір сағат ішінде байқалады. Оның әсері 8 сағатқа дейін сақталуы мүмкін, бұл науқас балаға да, алаңдаған ата-аналарға да тыныш ұйықтауға мүмкіндік береді [15].
Балаларға арналған ибупрофен шәрбат түрінде де шығарылады. Оның дәмі жағымды болғандықтан, балаларға оны таблеткаға қарағанда беру оңайырақ. Сонымен қатар мұндай шәрбаттар балаларда жағымсыз дәрі-дәрмекпен байланысты жағымсыз әсер қалдырмайды, сондықтан оларды қабылдау әлдеқайда жеңіл болады.
3 айдан бастап балаларға арналған
Ең кішкентайларға арналған өнімдер
Ұзақтығы
8 сағатқа дейін симптомдарды жеңілдету
Балаларға арналған сироп
Жағымды дәм және қабылдауға ыңғайлы
Дереккөздер
- Титов Л. П., Кирильчик Е. Ю., Канашкова Т. А. Особенности строения, развития и функционирования иммунной системы детского организма // Медицинские новости. — 2009. — Т. 5. — С. 7–16.
- Празникова Т., Празников В. Закаливание детей дошкольного возраста. — Litres, 2018.
- Зайцева О. В., Симоновская Х. Ю., Быкова О. А. Профилактика ОРВИ у детей раннего возраста. Ирригационная терапия мнения экспертов и доказательные данные // StatusPraesens. Педиатрия и неонатология. — 2020. — №. 2. — С. 75–81.
- Громова О. А. и др. Использование различных способов приема биоусвояемых органических солей цинка с экстрактом молозива у часто и длительно болеющих детей // Педиатрическая фармакология. — 2009. — Т. 6. — №. 1. — С. 37–42.
- Двойнова И. Ю., Шишова А. В. Лечение и профилактика гриппа: информированность родителей // Медико-биологические, клинические и социальные вопросы здоровья и патологии человека. — 2018. — С. 304–305.
- Meadows E., Le Saux N. A systematic review of the effectiveness of antimicrobial rinse-free hand sanitizers for prevention of illness-related absenteeism in elementary school children // BMC Public Health. — 2004. — Т. 4. — С. 1–11.
- Troullos E. et al. Common cold symptoms in children: results of an Internet-based surveillance program //Journal of medical Internet research. — 2014. — Т. 16. — №. 6. — С. e2868.
- Шарипов Р. Особенности профилактики, диагностики и лечения новой коронавирусной инфекции у детей // Журнал кардиореспираторных исследований. – 2020. — Т. 1. — №. SI-1. — С. 76–77.
- Заплатников А. Л. Рациональное применение жаропонижающих лекарственных средств при ОРВИ у детей // РМЖ. — 2009. — Т. 17. — №. 19. — С. 1223–1226.
- Thompson A. P. et al. Parents’ experiences and information needs related to childhood fever: a systematic review //Patient education and counseling. — 2020. — Т. 103. — №. 4. — С. 750–763.
- Геппе Н. А., Озерская И. В. Ибупрофен — место в тактике жаропонижающей терапии у детей // Педиатрия. Журнал им. Г.Н. Сперанского. — 2013. — Т. 92. — №. 2. — С. 107–111.
- Mazaleuskaya L. L. et al. PharmGKB summary: ibuprofen pathways // Pharmacogenetics and genomics. — 2015. — Т. 25. — №. 2. — С. 96–106.
- Геппе Н. А. Ибупрофен в терапии лихорадки и боли у детей // Педиатрия. Журнал им. ГН Сперанского. — 2005. — Т. 84. — №. 1. — С. 81–84.
- Локшина Э. Э., Зайцева О. В., Зайцева С. В. Лихорадка у детей: обзор национальных и международных исследований и клинических рекомендаций // Российский вестник перинатологии и педиатрии. — 2020. — Т. 65. — №. 3. — С. 153–159.
- Зверева Н. Н. Лечение гриппа и ОРВИ у детей // РМЖ. Мать и дитя. — 2015. — №. 14. — С. 848–851.
